after_navbar

समाजले नै मलाई कलम दियो – अमर बान्तु


असार १६, २०७७


गीतलेखन तथा सामाजिक कार्यहरुमा पनि आफूलाई सक्रिय बनाउँदै आएका अमरले गीतकार सङ्घको अक्षयकोष स्थापना गर्नका लागि पन्ध्र लाख रुपैयाँ प्रदान गरेर एक उदाहरणीय कार्य पनि गरेका छन् । बुबा लक्ष्मीप्रसाद राई र आमा वृन्दालक्ष्मी राईका ७ सन्तानमध्येका काइँला छोरा हुन् अमर । भोजपुरको दिल्पा नागींमा जन्म भई हाल ललितपुरको मानभवनमा बस्दै आएका अमरका कार्यहरुलाई श्रीमती भावना राई र एक छोरी अनि एक छोराले साथ दिइरहेका छन् । उनै कवि, गीतकार, साहित्यकार तथा सामाजिक व्यक्तित्व अमरसँग अबिसेक डाँगीले गरेको कुराकानीः-

ad

यतिबेला केमा व्यस्त हुनुहुन्छ ?
म व्यापारी मानिस भएको हुनाले हरतरह व्यवसायमा नै निरन्तर हुन्छु । जागिरमा छुट्टी हुन्छ तर व्यापारमा छुट्टी हुँदैन । त्यसैले यतिबेला उतिबेला भन्ने हुँदैन निरन्तर चलिरहेकै हुन्छ । कुनै पनि व्यक्ति सफल हुनलाई उसमा व्यवसायप्रतिको निरन्तरता, इमानदारिता, आत्मविश्वास अनि प्रतिबद्धता हुन जरुरी छ । चाहे ऊ जागिरे होस् या व्यवसायी । त्यसपछाडि हरेक व्यक्तिको आआफ्नो सोख हुन्छ । मेरो सोखचाहिँ गीत-सङ्गीत र कविता भएको हुनाले यही विधामा तल्लीन छु ।

अमर बान्तु को हो ?
मैले भोगेको जीवनलाई हेर्दा मलजल, सिहाल, पाएर ढकमक्क फुलेको गमलाको फूलको बोट त अवश्य पनि होइन म । चट्टानमाथि उम्रिएको पीपलको बोट हुँ जस्तो लाग्दछ, जसमा धेरै सङ्घर्षका कथाहरु विद्यमान छन् ।

साहित्यमा बढी रुचिको विषय के हो ?
गीत-कविता लेखिरहेको हुनाले सायद मेरो रुचि पनि यसैमा होला । पछि गीत-कविताबाट पूर्ण अभिव्यक्त हुन सकिएन भने अन्य लामो विधामा पनि रुचि होला ।

तपाईं कसका लागि लेख्नु हुन्छ गीत-कविता ?
म पहिला आफ्नै लागि लेख्छु । कारण, विषयवस्तु र आफूमा भएको भिन्नतालाई खुट्ट्याउनका लागि जब भिन्नता थाहा पाउँछु, समाजोपयोगी अनुभूत गर्छु, तब मेरोमात्र होइन यो समाजको पनि अंश हो है भनेर सार्वजनिक गर्छु ।

तपाईंले लेख्ने गीत-कविताको आधार के हो ?
म साहित्यकार अथवा लेखक थिइनँ तर हाम्रै समाजका रीति-कुरीति र भेदभावहरुले मलाई विश्वासका कलम दिए । म प्रायः फुटबल हेर्छु, दुवै टिम मेरो कोही पनि हुँदैनन् । जब खेल सुरु हुन्छ, एउटा टिम अलिक कमजोर महशुस हुन थाल्दछ, तब मेरो सपोर्ट कमजोर टिमप्रति भइहाल्छ । सायद आममानिसलाई यस्तै हुन्छ होला । कारण, मानवीय स्वभाव नै यस्तै हुन्छ कि निर्धाको पक्षमा उभिने । त्यस्तै, मेरा कलमहरु पनि समाजका निर्धा, दुब्ला, पिछडिएका, कुसंस्कार, विसङ्गति, बेथितिप्रति नै चल्ने गर्छ । मेरा गीत-कविताका आधार भनेको नै जहिले पनि निर्धाहरुका आवाजहरु हुन् ।

तपाईंलाई साह्रै मनपर्ने गीत-कविता ?
सकारात्मक सोच राखेर लेखेका सिर्जनाहरु सबै प्रिय लाग्छन् । नकारात्मक सोच भएका सिर्जनाहरु मन पर्दैन । कारण, त्यस्ता सिर्जनाले समाजलाई विखण्डन गर्छन् ।

तपाइलाईं सबैभन्दा मनपर्ने गीतकार, सङ्गीतकार र गायक/गायिका ?
हामी स्रष्टाहरु आफ्नो खुसीका साथै अरुको खुसीका लागि पनि त्यत्तिकै लालयित हुन्छौं । त्यसैले मेरो खुसीभन्दा अरुको खुसी घट्ला कि भन्ने पनि त्यत्तिकै चिन्तित हुन्छौं । त्यसैले म कसैको नाम छुटाउन चाहन्न सबै राम्रा छन् ।

तपाइलाईं वर्तमान समयमा आएका गीतहरुमध्ये मनपर्ने गीत ?
कुनै ढोकाबाट एक-एक जना मानिस आवत-जावत गरि रहेका छन् भने भन्न सकिन्छ कि फलानो आयो, फलानो गयो । तर, ह्वार्र एकैचोटी चेपाचेप गरेर आइरहेका, गइरहेका रहेछन् भने को आयो, को गयो पत्तै हुँदैन । गीत-सङ्गीतको छेत्र पनि अहिले विशाल बनेको छ । पहिला-पहिला एउटै रेडियो नेपालबाट एउटै गीत एकैदिनमा पटक-पटक सुन्नु पथ्र्याे । सीमित गीतकार, सीमित सङ्गीतकार, सीमित गायक/गायिका हुन्थे । त्यसैले सबै थाहा हुन्थ्यो । तर, अहिले त्यस्तो माहोल छैन । नेपाली सङ्गीतको धरातल विशाल बन्दै गइरहेको छ । कदम-कदममा प्रतिस्पर्धा छ । त्यसैले धेरै राम्रा गीत-सङ्गीतहरु आइरहेका छन् भने विभिन्न स्वाद दर्शक-स्रोताले पाइरहेका छन् जस्तो मलाई लाग्दछ ।

राम्रो गीत, राम्री युवती र राम्रो रक्सीमध्ये कुनलाई रोज्नु हुन्छ ?
तपाईंको सुन्दर प्रश्नका लागि धन्यवाद । कुन रोज्नु हुन्छ भन्नुभएको हुनाले मलाई सजिलो बनाइदिनु भयो । परिस्थितिअनुसार रोज्नु नै उपयुक्त हुन्छ होला तर कुन छोड्नु हुन्छ भन्ने प्रश्न सोध्नु भयो भने बडो कठिन हुन्थ्यो । कारण, यी सबै रोज्जा चिजहरु हुन् । सबै उस्तै मादक छन्, सेलिब्रेसनमा नभई हुँदैन ।

एकथरि मानिस साहित्यमा यौन चाहिन्छ भन्छन्, अर्काथरि यौन बर्जित छ भन्छन् । यहाँको विचारमा ?
हुन त यौनबिनाको संसार कल्पना पनि गर्न सकिँदैन तर यसको व्यवस्थापनचाहिँ त्यो समाजको मुख्य विषय हो । सबैभन्दा खोजीको विषय भएको हुनाले मिडियामा बढी बिक्री हुन्छ भने भद्दा प्रस्तुति अशोभनीय हुन्छ विम्बको रुपमा सुन्दर हुन्छ ।

गीत-कविताबाहेक अन्य विषयमा लेख्ने सोच बनाउनु भएको छैन ?
सोच बनाएर लेखिने होइन । हृदय तरङ्गित भएपछि लेखिने हो । गीत-कविताको माध्यमबाट पूर्ण अभिव्यक्त हुन सकिएन भने लामो विधामा पनि प्रवेश गर्न सकिन्छ होला ।

तपाईंलाई आफ्ना गीत-कविता स्रोतामाझ पुर्याएपछि कस्तो महसुस हुन्छ ?
मेरो जीवनमा विभिन्न प्रतिकूल समयले हानेका चाबुकका सुम्लाहरु त्यति बेलासम्म दुखिरहन्छन्, जति बेलासम्म कसैले हौसलाका हातहरु दिएर उठाउँदैनन् । यस्तै, विभिन्न व्यक्तिको जीवनमा आइपरेका दुःख-पीडा कष्टहरु खील बनेर तबसम्म हृदयमा गडिरहेका हुन्छन्, जबसम्म ऊ कुनै माध्यमबाट थिलथिलाउन सक्दैन । यसरी मेरा जीवनका वेदनाहरु अक्षरांश बनेर स्रोता तथा दर्शकसामु पुग्दा मलाई स्वर्गीय आनन्दको अनुभूति महसुस हुन्छ ।

जीवन के हो ? गीत-कवितालाई कसरी परिभाषित गर्नु हुन्छ ?
जीवन एउटा अनन्त, अपुरो, अधुरो यात्रा हो भने कर्म उसको परिभाषा । गीत-कविता जीवनका रङ्गहरु हुन् भने जीवन स्वयम् एउटा क्यानभास हो । कसले, कसरी रङ्गहरुको संयोजन गर्दछ, ऊ त्यसरी नै खुल्दछ ।

परिवारबाट तपाईंको लेखाइमा कत्तिको सपोर्ट मिलेको छ ?
परिवारको सपोर्ट नभए कोही पनि केही पनि गर्न सक्दैन । मैले केही लेखिरहेको हुनाले पक्कै सपोर्ट छ ।

छुटेका केही छन् कि ?
म यस्तो इन्टरभ्यू दिइरहने आदत नभएको मानिसलाई मेरो भाइ अबिसेक डाँगीले पल्काउनु भएको छ आभारी छु । साथै, नेपाली आवाज परिवारप्रति नतमस्तक छु ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस

data-href="